Ze szczególnym okrucieństwem

Co naprawdę wydarzyło się w ostatnich godzinach życia księdza Jerzego Popiełuszki? Co na temat jego śmierci ujawniły badania medyczne i jak ustalenia lekarzy odnoszą się do zeznań sprawców oraz wersji wydarzeń rozpowszechnianych przez lata?

„Ze szczególnym okrucieństwem” Tadeusza Jóźwika to dokumentalne świadectwo lekarza medycyny sądowej, który 31 października 1984 roku osobiście uczestniczył w sekcji zwłok zamordowanego kapłana. Po latach, zwolniony przez rodzinę księdza Jerzego z tajemnicy lekarskiej, zdecydował się przedstawić swoją wiedzę, doświadczenia i wnioski wynikające z przeprowadzonych badań.

Autor rekonstruuje okoliczności porwania i zabójstwa, zestawiając materiały procesowe z wynikami sekcji zwłok oraz badań dodatkowych, w tym rentgenowskich, mikroskopowych i toksykologicznych. Szczegółowo analizuje rozpoznane obrażenia, mechanizmy ich powstania oraz możliwe przyczyny śmierci. Odnosi się również do wątpliwości dotyczących przebiegu sekcji i informacji, które przez lata budowały sprzeczne narracje wokół zbrodni.

Książka została podzielona na dwie części. Pierwsza ma charakter medyczno-sądowy i obejmuje opis uprowadzenia, badania pośmiertnego, dodatkowe ustalenia biegłych oraz ich zeznania podczas procesu toruńskiego. Druga podejmuje próbę przybliżenia fizycznego i psychicznego cierpienia księdza Jerzego w ostatnich godzinach życia, a także przypomina jego duchowe przesłanie.

Ważnym elementem publikacji są komentarze redakcyjne wyjaśniające kontekst historyczny i terminologię medyczną. Czytelnik znajdzie ponadto przypisy, aneks, zestawienie wyników badań poszczególnych narządów oraz bibliografię opartą między innymi na dokumentach archiwalnych i literaturze specjalistycznej.

To książka dla czytelników zainteresowanych historią najnowszą Polski, działalnością aparatu bezpieczeństwa PRL, medycyną sądową i męczeństwem bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Pozwala poznać wydarzenia z perspektywy bezpośredniego uczestnika badań i lepiej zrozumieć znaczenie dokumentacji medycznej w dochodzeniu do prawdy historycznej.

Lektura wymaga jednak gotowości na szczegółowe, niekiedy drastyczne opisy obrażeń i cierpienia. Jej wartość nie polega na sensacyjności, lecz na precyzji świadectwa i wyraźnym rozróżnieniu między ustaleniami medycznymi, zeznaniami a tym, czego nie można definitywnie rozstrzygnąć.

„Ze szczególnym okrucieństwem” przypomina również, że poznawanie prawdy o śmierci księdza Jerzego nie może przesłonić świadectwa jego życia oraz nauczania, w którym tak ważne miejsce zajmowało przeciwstawianie się złu bez ulegania nienawiści i przemocy.